Haç çeşitlerinin sembolize ettiği anlamlar şöyle özetlenebilir:
Kolları birbirine eşit olan haç, Sumerler ve Asurlular’da göğü ve onun tanrısı Anu’yu sembolize ediyordu. Grekler arasında Apollon’un asâsı zaman zaman haç şeklinde tasvir edilirdi. Orta Amerika, Meksika ve Peru’da da rastlanan eşit kollu haç dört ana yönü gösterir. Çin’de ise eşit kollu haç yeryüzünü ifade eden bir kare içine çizilir.
Kulplu haç Mısır’da rastlanan haç şekli olup hiyeroglif yazısında ankh diye okunur ve “hayat” anlamına gelir. Aynı zamanda “hayatın anahtarı” diye de adlandırılan bu haç motifi Eski Mısır’da tanrının, rahibin veya kralın eline tutuşturulmuş olarak tasvir edilmekte, hayatı ve yaşamayı sembolize ederdi.
“T” şeklindeki haç Grekçe’deki “T” harfine benzediği için “T (tau) haçı” olarak adlandırılır ve menşei Mısır’daki kulplu haça kadar gider.
Gamalı haça Grekler arasında Kıbrıs, Rodos ve Atina’da, ayrıca İtalya’da rastlanır. Hindistan’da bu haç kollar sağa doğru ise swastika, sola doğru ise sauvastika adını alır. Hintliler’de swastika erkek prensibi ve tanrı Ganesa’yı, sauvastika ise dişi prensibi ve tanrıça Kâlî’yi temsil eder.
Hıristiyanlık’ta haç en önemli dinî-ikonografik semboldür. Hıristiyan inancına göre çarmıha gerilmek suretiyle haçta can veren Hz. İsâ, insanlığın aslî günahına kefâret olmak üzere kendini feda ettiği için haç onun kurban oluşunun sembolüdür.
Efsaneye göre Hz. İsâ’nın üzerinde gerilip idam edildiği asıl haç, İmparator I. Konstantinos’un annesi Helena tarafından 326’da Filistin’e yaptığı hac yolculuğu sırasında keşfedilmiştir. Helena bu haçı Kudüs’te toprak içerisinde bulmuş, haçın yanında İsâ’nın başına konulan yazılı levha ile çiviler de ele geçirilmiştir. Helena çivileri oğluna göndermiş, haç ve levha ise orada bırakılmıştır.
Avrupalılar’a göre Haçlı seferlerinin ortaya çıkışının temel sebeplerinden biri İsâ’nın haçını ele geçirmek olduğu için bu seferlere “haçlı seferleri” (expeditio crucis), XII. yüzyıldan itibaren savaşlara katılan gruplara da “haç ile işaretlenen” (crucesignati) adı verilmiştir. Savaşlara katılan herkesin omuzuna özel bir merasimle kırmızı haç motifi dikilirdi.