Kapı, bir yerden başka bir yere geçmenin sembolüdür. Bir durumdan başka bir duruma geçmeyi, aydınlıktan karanlığa geçişi ve yaşamdan ölüme geçişi temsil eder.
Dar bir kapıdan geçmek zordur. Bundan dolayı dar kapılar zor geçişleri sembolize eder. Bu Hıristiyanlar için önemli bir simgedir. Çünkü İncil’de Hz. İsa şunları söylemektedir: “Dar kapıdan geçmek için kendinizi zorlayınız, çünkü size söylüyorum ki, pek çokları oradan geçmek isterler ama başaramazlar.” Ancak dar kapı sadece Hıristiyanlığa özgü bir sembol değildir. Romalılara ait stellerde (mezar taşları) ve lahitler üzerinde de dar kapı motifi vardır.
Kapıya Arapça’da bâb denir. Surlarla çevrili bir şehre, kaleye ya da büyük bir binaya girişi sağlayan kapılar çift kanatlı, daha küçük mekânlara geçişi sağlayan kapılar ise tek kanatlıdır. Kuleler ve savunma düzeneğiyle korunma altına alınan kapılara “müstahkem kapı” denilir.
Bir yere girerken ilk gördüğümüz şey, oranın kapısıdır. Bundan dolayı kapı, içeride göreceklerimiz hakkında ipucu verir. İhtişamlı bir kapı, zenginlik ve güç göstergesidir. Topkapı Sarayı’nda en önemli törenlerin gerçekleştiği bir yer olan Bâb-ı Hümâyûn, devletin ve hanedanlığın halka göründüğü ilk mekândır. Bundan dolayı da görkemli bir görünüme sahiptir. Fatih Sultan Mehmed döneminin kaynaklarında da bu kapının ihtişamlı mimarisinin devletin gücü ve iktidarını yansıttığından bahsedilmiştir.
Mevlevilik’te kapıdan geçmek deyimi bir aşamanın geçilmesini ifade eder. Önce kapının dışındasınızdır. Kapıdan geçebilmeniz için yapmanız gereken şeyler vardır. Dervişler 1001 günlük hizmetlerini tamamladıktan sonra bu manevi kapıdan geçerler. Böylece derviş dergâhta bir oda sahibi olur.
Birçok inançta Cennetin Kapıları ifadesi vardır. Ölünce ruhunuz bu kapı önüne gelir. Eğer dünyada yaptığınız iyilikler çoksa kapıdan geçersiniz ve Cennet’e kabul edilirsiniz. Özellikle karikatürlerde, filmlerde bu tema çok işlenir. Tabii popüler kültürde bunun en ünlü örneği Bob Dylan’ın 1973 yılında kaydettiği “Knockin’ on Heaven’s Door” şarkısıdır. Bir Western film için yapılan bu şarkıda filmin kahramanı vurulur. Artık ölmek üzeredir. Kendini Cennet’in kapısını çalarken hayal eder.