Kıyâmetin kopması yâni dünya hayatının sona ermesi, âhiret inancı olan ilahi dinlerde ortak bir tasavvurdur. Bu nedenle tarih boyunca insanlar, başlarına gelen birtakım felaketleri, önemli sayılan bazı tarihleri kıyâmet zamanı olarak yorumlamıştır.
Hıristiyanlık’ta dünyanın sonuyla ilgili konuların incelenmesi, eskatolojinin kapsamına girer. Hıristiyanlar da Müslümanlar gibi kıyâmetin ne zaman kopacağını Allah’tan başka kimsenin bilemeyeceğini söylerler.
İslâm dünyasında kıyâmetin alâmetlerini ifade etmek üzere kullanılan kelime “eşrâtu’s-saa” dır. Bu, kıyâmetin kopacağı an ve belirtileri anlamına gelir.
Arapça’da debb kelimesinin yavaş ve sessizce yürümek, emeklemek gibi anlamları vardır. Bu kelimeden türeyen “Dabbe” ise ‘yeryüzünde yürüyen canlı’ manasındadır. Bu kavram, doğasına yabancılaşmış kötü kimseler için de kullanılır. Kur’ân-ı Kerim’de dabbe kelimesi, hareket eden bütün canlılar anlamında kullanılmıştır. “Dâbbet’ül arz” şeklindeki kullanım ise Kur’ân-ı Kerim’de yoktur. İncil’de ejderha şeklindeki bir canavarın dünyanın sonuna doğru ortaya çıkacağına dair bilgiler vardır. Bu bilgilerle İslâmi literatürdeki “Dâbbet’ül arz” tasvirleri arasında birtakım benzerlikler bulunmaktadır.
“Dabbetü’l Arz”, kıyâmet alâmetleriyle ilgili yazılmış olan çeşitli eserlerde, kıyâmetten önce olacak olağanüstü olaylardan biri olarak gösterilmiştir. Bunların bazılarında “Dabbetü’l Arz”ın uzun boyunlu, insan yüzlü, dört ayaklı olarak tasvir edilmiştir.
Bazı kaynaklarda Dabbe’nin Hz. Süleyman’ın mührü ve Hz. Musa’nın asasıyla birlikte geleceği, asa ile mü’minin yüzünü parlatıp, mühürle kâfirin burnunu damgalayacağı ifade edilir.
Bazı rivayetlerde “Dâbbet’ül arz” bir dev olarak tasvir edilir. Vücudu kıllarla kaplıdır. Boynuzlu, öküz kafalı, domuz gözlü, fil kulaklı, aslan yeleli, kaplan renkli, koç kuyruklu olduğu, yerden çıkışının üç gün sürdüğü, başının bulutlara değdiği, inananlarla inanmayanların ayırt edilebilmesi için asasıyla mü’minlerin yüzünü parlattığı, mühürle de kâfirlerin burnunu damgaladığı ve onları perişan ettiği anlatılır.
