İçeriğe geç
Anasayfa » Sözlük » At (Türk mitolojisinde)

At (Türk mitolojisinde)

    Türkler’de at, Gök Tanrı’nın simgelerinden biriydi. Atlar Gök Tanrı’ya kurban olarak sunulan hayvanlardan biriydi. Atın yardımıyla şaman yeraltına ya da öteki dünyaya geçebildiği için at ölümün de sembolüydü.

    Şamanist törenlerde at, şamanı gökyüzüne çıkaran bir binek görevi görürdü. Bundan dolayı at çoğu kere kanatlı olarak düşünülmüştür. Bazı Türk topluluklarında tanrıların atlarını dünyanın eksenini meydana getiren kazığa bağladıklarına inanılırdı.

    Çin kaynaklarında verilen bilgilere göre Hunlar her yıl dağda göğe at kurban ederlerdi. Bu kurban törenlerinde özellikle beyaz at kullanılıyordu; çünkü siyah at daha çok Yer’e sunuluyordu. Göğe at kurban edilmesi, Göktürk devrinde de sürmüştür. Bu kurban etme, atın okla vurulmasıyla gerçekleştirilirdi.

    Kurgan denilen eski Türk mezarlarında da öteki dünyada ölüye hizmet etmek üzere gömülmüş at kalıntılarına rastlanmıştır.

    İslamiyet döneminde bazı Türk hükümdarların atıyla beraber gömüldüğü ya da atın tek başına gömülmesi için mezar yapıldığına dair bilgiler vardır.

    Türklerle ilgili birçok efsane, destan ve hikâyede at, sahibinin yakın arkadaşı, zafer ortağı, en değerli varlığı sayılmıştır. Savaştaki faydaları dolayısıyla kuvvet ve kudret timsali de olmuştur. At sürüleri ise zenginliğin ifadesi olarak görülmüştür.

    At Türk kozmolojisinin çeşitli unsurlarına göre de anlam kazanmaktadır; örneğin su unsurunun hayvan biçimli timsali attır. Su kökenli atlar denilen ve sudan çıkan kanatlı atları anlatan efsaneler de bu unsurlarla ilgilidir. Ayrıca özellikle beyaz atların üzerinde beneklerin bulunması da uğurlu sayılmakta olup yine bu unsurlarla ilişkilidir. Diğer bir tür efsanevi at ise gök kökenli at olarak anılan kanatlı atlardır.

    Atla ilgili mitolojik motiflerin çoğu İslamiyetten sonra da devam etmiştir. Asya mitolojilerinde Ch’ilin isimli bir yaratık vardır. Bu Batı mitolojisindeki tek boynuzlu ata benzer. Ancak Türk ve Çin mitolojisinde bu daha çok geyik olarak kabul edilir. Her iki kültürde de uzun ömrün, mutluluğun ve refahın simgesidir.

    Bir yanıt yazın

    E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir